Prognoza zorzy wyjaśniona — jak czytać dane Kp, zachmurzenie i wiatr słoneczny
Jak czytać prognozę zorzy dla Islandii?
Sprawdź dwie rzeczy: indeks Kp (3-dniowa prognoza na spaceweatherlive.com lub na stronie NOAA) oraz prognozę zachmurzenia (vedur.is dla map zachmurzenia specyficznych dla Islandii). Na Islandii potrzebujesz Kp 2+ oraz czystego lub częściowo czystego nieba. Najbardziej przydatna jest krótkoterminowa prognoza Kp na 1–3 godziny; prognozy 3-dniowe mają jedynie charakter orientacyjny.
Co powoduje zorzę
Zorzę polarną wywołują naładowane cząstki ze Słońca — przede wszystkim elektrony i protony — zderzające się z gazami atmosferycznymi na wysokości 90–300 km. Te zderzenia wzbudzają cząsteczki tlenu i azotu, które uwalniają nadmiar energii w postaci widzialnego światła. Zielony to najczęstszy kolor (tlen na wysokości 90–150 km), czerwony pojawia się wyżej (tlen powyżej 200 km), a niebieski/fioletowy pochodzi od azotu.
Intensywność i widoczność tego zjawiska zależą od tego, ile energii słonecznej jest w danej chwili kierowane na obszary polarne Ziemi. Właśnie to próbuje mierzyć indeks Kp.
Indeks Kp: co właściwie mierzy
Kp (planetarny indeks K) to globalna skala od 0 do 9 mierząca zaburzenia geomagnetyczne. Wyprowadza się go z odczytów magnetometrów z 13 stacji naziemnych na całym świecie i aktualizuje co 3 godziny. Nie mierzy bezpośrednio jasności zorzy — mierzy zaburzenie pola magnetycznego Ziemi wywołane napływającym wiatrem słonecznym.
Skala jest logarytmiczna: Kp 4 to mniej więcej dwukrotność aktywności Kp 3. Zdarzenie „ekstremalne” Kp 9 jest rzadkie (kilka razy na dekadę) i daje zorzę widoczną nawet na równiku.
Konkretnie dla Islandii:
- Kp 1–2: Słaby łuk widoczny w ciemnych miejscach przy horyzoncie. Łatwo go przeoczyć bez oczu przyzwyczajonych do ciemności.
- Kp 3–4: Wyraźny pokaz widoczny gołym okiem, często obejmujący znaczną część nieba. Wystarczająco silny do dobrych zdjęć.
- Kp 5–6: Aktywny pokaz z ruchem, wieloma kolorami, widoczny z obszarów z zanieczyszczeniem świetlnym.
- Kp 7+: Wielka burza. Pokaz na całym niebie z intensywnym ruchem. Są stosunkowo rzadkie — kilka nocy w roku nawet w maksimum słonecznym.
Gdzie znaleźć prognozę Kp
NOAA Space Weather Prediction Center (swpc.noaa.gov)
Źródło prawdy dla prognoz Kp. NOAA publikuje:
- 3-dniową prognozę Kp: aktualizowaną 4 razy dziennie. Pokazuje przewidywane Kp w blokach 3-godzinnych. Przydatne do planowania, które wieczory warto traktować priorytetowo.
- Kp w czasie rzeczywistym: aktualnie zmierzona wartość Kp, aktualizowana co 3 godziny.
- dane magnetometru co 1 minutę: najczulszy wskaźnik. Rosnący wykres magnetometru często wyprzedza widoczną zorzę o 5–20 minut.
SpaceWeatherLive
SpaceWeatherLive.com agreguje dane NOAA w bardziej przyjaznym formacie. Aplikacja wysyła powiadomienia push, gdy Kp przekroczy wybrany przez ciebie próg. Pulpit w czasie rzeczywistym pokazuje bieżące Kp, prędkość wiatru słonecznego, gęstość wiatru słonecznego oraz wartość Bz. Dla większości odwiedzających Islandię ta aplikacja pokrywa wszystko, co potrzebne.
Islandzki Instytut Meteorologiczny — vedur.is
Instytut publikuje dedykowaną prognozę zorzy pod adresem en.vedur.is/weather/forecasts/aurora-forecast. Łączy ona prognozę Kp z lokalnymi przewidywaniami zachmurzenia specyficznymi dla Islandii. Mapa z kolorowym oznaczeniem pokazuje, które części Islandii mają niebo bez chmur i o jakich porach w ciągu najbliższych 24 godzin. To pojedyncze najprzydatniejsze narzędzie do decyzji, dokąd jechać danej nocy.
Strona z prognozą zachmurzenia pokazuje też 48-godzinną animowaną mapę chmur. Naucz się jej używać przed wyjazdem.
Jak interpretować prognozę zachmurzenia
Mapa zachmurzenia vedur.is używa skali procentowej. Wartości poniżej 30% nad twoim obszarem docelowym oznaczają sensowne okno czystego nieba. Wartości powyżej 70% oznaczają przeważnie zachmurzenie. Animacja 48-godzinna pokazuje, jak przemieszczają się układy chmur — oglądanie tej animacji o 18:00 w noc obserwacji pokazuje, czy region, który planujesz odwiedzić, się przejaśni przed północą.
Układy chmur na Islandii zwykle przemieszczają się z południowego zachodu na północny wschód. Okna przejaśnień często nadchodzą z północy lub północnego zachodu. Dlatego łowcy zorzy w Reykjaviku czasem jadą na północ ku Akranes lub na północny zachód ku półwyspowi Snæfellsnes — nie dlatego, że te miejsca są z natury lepsze, lecz dlatego, że czyste niebo często nadchodzi z tamtego kierunku.
Dane o wietrze słonecznym: warstwa czasu rzeczywistego
Gdy już zdecydujesz, że wyruszysz na wieczór, śledzenie danych o wietrze słonecznym w czasie rzeczywistym staje się istotne.
Prędkość wiatru słonecznego
Mierzona przy satelicie DSCOVR (punkt L1), prędkość wiatru słonecznego 400–600 km/s jest przeciętna. Prędkości powyżej 600 km/s często dają wzmocnioną aktywność zorzy. Wartości powyżej 800 km/s podczas koronalnego wyrzutu masy mogą wywołać wielkie burze.
Składowa Bz: najbardziej krytyczna liczba
Bz to orientacja północ-południe międzyplanetarnego pola magnetycznego. Gdy Bz jest ujemne (skierowane na południe), łączy się skutecznie ze skierowanym na północ polem magnetycznym Ziemi przy biegunach, pozwalając cząstkom słonecznym wpływać do atmosfery i wywoływać zorzę.
Bz około 0: neutralne, minimalny efekt. Bz -5 do -10 nT: umiarkowane sprzężenie, wzmacnia trwającą aktywność zorzy. Bz poniżej -10 nT: silne sprzężenie, często wywołuje znaczące pokazy nawet przy umiarkowanym Kp.
Wypatruj utrzymującego się ujemnego Bz (ponad 30–60 minut poniżej -5 nT). Krótkie spadki do -8 i powrót do 0 dają słabe efekty. Utrzymujące się -10 przez dwie godziny — wtedy robi się ciekawie.
Cykl 27-dniowy i dlaczego ma znaczenie
Z perspektywy Ziemi Słońce obraca się co 27 dni. Dziury koronalne (trwałe otwarte obszary magnetyczne), które wytwarzają szybkie strumienie wiatru słonecznego, często powracają mniej więcej co 27 dni. Jeśli Islandia miała dobrą noc z zorzą 15 października, ta sama dziura koronalna może ponownie dać wzmocnioną aktywność około 11 listopada — bez gwarancji, ale warto to śledzić.
Kilka aplikacji i stron (SpaceWeatherLive, SolarHam) śledzi położenie dziur koronalnych i oznacza okresy powracających strumieni.
Praktyczny tok pracy z prognozą dla odwiedzających Islandię
Trzy dni wcześniej: Sprawdź 3-dniową prognozę Kp NOAA. Zaznacz wieczory z przewidywanym Kp 3+. Pamiętaj, że to tylko planowanie orientacyjne.
Dzień obserwacji: W południe sprawdź vedur.is pod kątem zachmurzenia Islandii na najbliższe 24 godziny. Ustal, które regiony wyglądają na czyste. Skonfrontuj to z prognozą Kp na ten sam wieczór.
Wieczór (18:00–19:00): Odśwież mapę chmur. Sprawdź bieżące warunki wiatru słonecznego na SpaceWeatherLive. Jeśli prognoza Kp wynosi 2+, a przynajmniej jeden region Islandii wygląda na czysty, planuj wyjście.
Wyjazd (21:00): Sprawdź Bz w czasie rzeczywistym. Jeśli było ujemne przez ponad 30 minut, aktywność jest prawdopodobnie podwyższona. Włącz powiadomienia push o alertach Kp. Ruszaj do wybranego ciemnego miejsca.
W terenie: Trzymaj się mapy chmur vedur.is. Jeśli chmury nadciągną z południowego zachodu, zdecyduj, czy czekać, czy się przemieścić. Krótkoterminowe Kp w czasie rzeczywistym aktualizuje się co kilka minut na SpaceWeatherLive — wypatruj rosnących wartości.
Częste błędne przekonania o prognozach
Błędne przekonanie: „Prognoza Kp 7 oznacza, że na pewno zobaczę zorzę.” Rzeczywistość: Kp 7 oznacza prognozowane silne zaburzenie geomagnetyczne. Zachmurzenie i tak zasłoni widok. A prognozy Kp na 3 dni naprzód są niedokładne — rzeczywiste wartości tej nocy często się różnią.
Błędne przekonanie: „Operator wycieczki sprawdza prognozę, więc ja nie muszę.” Rzeczywistość: Operatorzy monitorują warunki, ale samodzielne rozumienie prognozy pozwala ocenić, czy warto przełożyć wyjazd, i pomaga jechać samemu w najlepsze noce.
Błędne przekonanie: „Zorza jest widoczna za każdym razem, gdy aplikacja Kp wysyła alert.” Rzeczywistość: Wiele aplikacji alarmuje przy Kp 2 lub 3, co jest widoczne tylko w bardzo ciemnych, bezchmurnych warunkach. Ustaw filtr alertów na Kp 4+, by zmniejszyć fałszywe poczucie pilności.
Czytanie pulpitu wiatru słonecznego
Gdy jesteś na Islandii i planujesz noc z zorzą, pulpit w czasie rzeczywistym NOAA lub SpaceWeatherLive pokazuje jednocześnie kilka wartości. Zrozumienie, co każda oznacza — i które traktować priorytetowo — pozwala uniknąć przeciążenia informacjami i podejmować szybkie decyzje jechać/nie jechać.
Prędkość wiatru słonecznego (km/s): Średnia to 400–500 km/s. Wartości powyżej 600 km/s wskazują na wzmożony wypływ wiatru słonecznego, zwykle z dziury koronalnej. Powyżej 700 km/s aktywność zorzy ma tendencję wzrostową. Sama wartość prędkości nie jest decydująca — szybki wiatr z dodatnim (skierowanym na północ) Bz nic nie daje, podczas gdy wiatr o umiarkowanej prędkości z silnie ujemnym Bz może wywołać znaczące pokazy.
Gęstość wiatru słonecznego (p/cm3): Liczba protonów na centymetr sześcienny w wietrze słonecznym. Średnia to 5–10 p/cm3. Wartości powyżej 20 p/cm3 wskazują na gęsty wiatr, który w połączeniu z ujemnym Bz może dać wzmocnioną zorzę. Bardzo wysokie wartości gęstości (50+ p/cm3) często towarzyszą uderzeniom CME (koronalnego wyrzutu masy).
IMF Bz (nT): Wartość krytyczna. Skierowane na północ (dodatnie) = spokój. Skierowane na południe (ujemne) = aktywność. Śledź trend przez 30–60 minut, a nie pojedynczy odczyt. Bz, które wynosi -8 nT od 45 minut, miało czas, by sprzęc się z magnetosferą i wywołać zorzę. Krótki spadek do -8 i natychmiastowy powrót do 0 ma minimalny efekt.
Szacowane Kp (bieżące): Wyprowadzone z odczytów sieci magnetometrów. To 3-godzinna średnia mierzona do najbliższej liczby całkowitej. „Szacowane Kp” na SpaceWeatherLive aktualizuje się częściej, korzystając z danych magnetometrów w czasie rzeczywistym z wybranych stacji — jest to bardziej responsywne niż oficjalna 3-godzinna aktualizacja Kp NOAA.
Strumień rentgenowski co 1 minutę: Mierzony przez satelity GOES NOAA. Skok strumienia rentgenowskiego (pokazany w tle SpaceWeatherLive) wskazuje na rozbłysk słoneczny. Jeśli rozbłysk jest skierowany na Ziemię, 1–3 dni później może nadejść CME. Ma to znaczenie dla 3-dniowego okna planowania, ale nie dla decyzji na tę samą noc.
Praktyczna decyzja w czasie rzeczywistym sprowadza się do trzech sprawdzeń: Czy Bz utrzymuje się poniżej -5 nT? Czy Kp (szacowane) jest powyżej 2? Czy prognoza zachmurzenia jest czysta nad twoim obszarem docelowym? Wszystkie trzy na tak: wychodź. Którekolwiek z pierwszych dwóch na zero: czekaj.
Cykl powracania co 27 dni
Jednym z najprzydatniejszych — i najrzadziej wykorzystywanych — narzędzi planowania zorzy jest okres obrotu Słońca. Z perspektywy Ziemi Słońce obraca się mniej więcej raz na 27 dni. Dziury koronalne, czyli otwarte obszary magnetyczne na powierzchni Słońca emitujące trwałe strumienie szybkiego wiatru słonecznego, obracają się wraz ze Słońcem. Oznacza to, że dziura koronalna, która wywołała zdarzenie wiatru słonecznego danego dnia, prawdopodobnie ponownie zwróci się ku Ziemi około 27 dni później.
To powracanie co 27 dni nie jest gwarancją. Dziury koronalne ewoluują — rosną, kurczą się, a czasem znikają między obrotami. Ale w praktyce, w obecnym aktywnym okresie 25. cyklu słonecznego, wiele dziur koronalnych utrzymało się przez kilka obrotów. Sprawdzanie historycznych danych o wietrze słonecznym sprzed 27 dni to uzasadnione narzędzie planowania: jeśli 15 października dał podwyższoną aktywność Kp napędzaną strumieniem z dziury koronalnej, zaznacz 11 listopada jako kandydata na noc z zorzą podczas swojego wyjazdu.
SpaceWeatherLive prowadzi archiwum wiatru słonecznego z danymi godzinowymi sprzed lat. Strona SolarHam (solarham.net) śledzi położenie dziur koronalnych i publikuje kalendarz powracających zdarzeń. Żadne z tych narzędzi nie jest pewną prognozą — ale oba dodają warstwę prawdopodobieństwa do planowania wykraczającą poza surową 3-dniową prognozę NOAA.
Przy zimowym wyjeździe planowanym 2–3 miesiące naprzód przejrzyj dane o zorzy sprzed 27, 54 i 81 dni względem twojego okna podróży. Jeśli te okresy pokazują regularnie podwyższoną aktywność, ten sam cykl obrotu dziury koronalnej może dać aktywność podczas twojej wizyty. To narzędzie do ustawiania realistycznych oczekiwań, a nie pewność rezerwacji.
Cykl 27-dniowy pomaga też wyjaśnić, dlaczego aktywność zorzy czasem się kumuluje: trwały aktywny obszar dziury koronalnej daje podwyższoną aktywność co 27 dni przez kilka kolejnych obrotów, a potem zanika. Z perspektywy odwiedzającego trafienie w jedno z tych „aktywnych okien” znacząco poprawia szanse ponad poziom bazowy.
Zrozumieć substormy
Substorm to nagłe wzmożenie aktywności zorzy, trwające zwykle 15–60 minut, występujące na tle trwającej umiarkowanej aktywności geomagnetycznej. Substormy to fundamentalna cecha działania zorzy — a ich zrozumienie pomaga ustawić oczekiwania podczas wieczoru obserwacji.
Cykl substormu zorzowego przebiega w trzech fazach:
Faza wzrostu (20–60 minut): energia z wiatru słonecznego gromadzi się w ogonie magnetosfery Ziemi. Zorza jest w tej fazie spokojna lub słabo aktywna. Indeks Kp może być podwyższony, ale pokaz jest stłumiony. To faza „oczekiwania”, która frustruje odwiedzających widzących dobrą prognozę, ale jedynie słabą poświatę.
Faza ekspansji (5–15 minut): ogon magnetosfery nagle uwalnia zmagazynowaną energię. Zorza eksploduje jasnością i ruchem — to tańcząca zasłona, gwałtownie przesuwające się łuki, pulsujący na całym niebie pokaz, który widać na zdjęciach. Kp może skoczyć o 1–2 jednostki w ciągu minut.
Faza odbudowy (30–60 minut): aktywność słabnie, ale pozostaje widoczna. Pokaz blednie do rozmytej poświaty lub spokojnego łuku, zanim rozpocznie się kolejny cykl substormu.
Dla praktycznej obserwacji oznacza to, że cierpliwość w spokojnym okresie często bywa nagradzana. Wieczór, gdy zorza tkwi jako słaby łuk na horyzoncie przez 40 minut, może nagle wybuchnąć pełnym pokazem substormu. Wycieczki odwożące pasażerów po 2 godzinach „niewiele się działo” czasem przegapiają fazę ekspansji substormu zaczynającą się w trzeciej godzinie.
Najbardziej przydatnym sygnałem prognostycznym do przewidywania substormu jest składowa Bz. Utrzymujące się ujemne Bz (poniżej -8 nT przez 30+ minut) zwykle poprzedza ekspansję substormu. Monitorowanie Bz w czasie rzeczywistym na SpaceWeatherLive i oczekiwanie wybuchu aktywności po utrzymującym się ujemnym spadku to najbliższe krótkoterminowemu przewidywaniu substormu, co jest dostępne dla rekreacyjnych łowców zorzy.
Jak interpretować mapę owalu zorzy
Mapa owalu zorzy pokazuje przewidywany zasięg i intensywność pasa zorzy w regionie polarnym. To jedno z najbardziej informatywnych dostępnych narzędzi — i jedno z najczęściej błędnie odczytywanych.
Co przedstawia owal: Owal to pierścień wokół bieguna geomagnetycznego (nie geograficznego), gdzie aktywność zorzy jest najsilniej skoncentrowana. Położenie i szerokość owalu zmieniają się wraz z poziomem Kp. Przy Kp 1 owal otacza ciasno biegun — pokrywając Svalbard i daleką północ Norwegii. Przy Kp 3–4 owal rozszerza się, pokrywając Islandię, północną Norwegię i północną Kanadę. Przy Kp 7+ owal sięga aż Szkocji, południowych Niemiec i północnych Stanów Zjednoczonych.
Strefa obserwacji: Co kluczowe, najlepsza obserwacja zorzy nie jest dokładnie pod owalem, lecz nieco po stronie równikowej od niego. Jeśli jesteś dokładnie pod środkiem owalu, patrzysz w górę na spód zasłony zorzy — co może wyglądać jak rozmyta poświata nad głową. Najbardziej dramatyczne widoki (zasłony, łuki, promienie) widać tuż na południe od południowej krawędzi owalu, patrząc na północ. Dla Islandii, która leży na owalu lub tuż po jego stronie równikowej przy Kp 2–4, ta geometria jest naturalnie korzystna.
Skala kolorów: Mapa owalu NOAA używa skali kolorów od niebieskiego (minimalna aktywność) przez zielony, żółty, pomarańczowy do czerwonego (maksimum). Kolor przedstawia siłę opadu elektronów w danym miejscu, a nie przewidywane Kp. Zielona plama nad Islandią na mapie owalu sugeruje umiarkowany opad elektronów — odpowiada to zwykle Kp 3–4, ale kolor owalu i indeks Kp są wyprowadzane różnie.
Używanie owalu w czasie rzeczywistym: Podczas aktywnej nocy strona NOAA Aurora Forecast (swpc.noaa.gov/products/aurora-30-min) aktualizuje szacunek owalu co 30 minut na podstawie danych satelitarnych. Obserwowanie, jak owal przesuwa się lub nasila nad Islandią w czasie rzeczywistym, jest bardziej informatywne niż czekanie na kolejną 3-godzinną aktualizację Kp. Gdy południowa granica owalu znajduje się na lub poniżej szerokości geograficznej Islandii na mapie, warunki są aktywne.
Mapa owalu w połączeniu z prognozą zachmurzenia vedur.is daje ci dwie najważniejsze zmienne: czy nad Islandią jest aktywność i czy widać przez niebo, by ją obserwować.
Najczęściej zadawane pytania o prognozy zorzy
Czy istnieje prognoza zorzy specjalnie dla Islandii?
Tak. vedur.is (Islandzki Instytut Meteorologiczny) publikuje połączoną prognozę zorzy i zachmurzenia specyficzną dla Islandii, aktualizowaną codziennie. To najbardziej trafne pojedyncze źródło do planowania nocy obserwacji na Islandii.
Jak dokładna jest 3-dniowa prognoza Kp?
Przydatna orientacyjnie, ale nie na tyle wiarygodna, by na niej opierać pewne plany. Prognoza 3-dniowa bazuje na bieżącym stanie Słońca i znanych strumieniach wiatru słonecznego. Nieoczekiwane rozbłyski słoneczne mogą drastycznie zmienić perspektywę. Używaj jej do wstępnego planowania, a potem potwierdzaj danymi 24-godzinnymi i z tej samej nocy.
Co oznacza „substorm” w prognozach zorzy?
Substorm to nagłe wzmożenie aktywności zorzy, często trwające 15–60 minut. Substormy mogą wystąpić nawet przy umiarkowanym ogólnym poziomie Kp i dają krótkie, lecz intensywne pokazy. Nie da się ich wiarygodnie przewidzieć z wyprzedzeniem większym niż 30–60 minut.
Czy zorzę można zobaczyć na południu Islandii?
Owal zorzy pokrywa cały kraj przy umiarkowanych poziomach Kp. Południowa Islandia — w tym Południowe Wybrzeże i Vík — jest równie dobrze położona co Reykjavik, z przewagą mniejszego zanieczyszczenia świetlnego.
Najczęściej zadawane pytania o Prognoza zorzy wyjaśniona
Jaki poziom Kp jest potrzebny, by zobaczyć zorzę polarną na Islandii?
Kp 2 jest technicznie wystarczające na Islandii przy pełnej ciemności (bez księżyca, z dala od świateł miasta). Kp 3–4 gwarantuje widoczne zjawisko dla obserwatorów z oczami przyzwyczajonymi do ciemności. Kp 5+ daje pokazy widoczne nawet z jasnych obszarów i dodaje kolory czerwone i fioletowe.Czym jest składowa Bz i dlaczego ma znaczenie?
Bz to składowa północ-południe międzyplanetarnego pola magnetycznego (IMF). Silnie ujemne Bz (poniżej -5 nT) oznacza, że wiatr słoneczny skutecznie sprzęga się z polem magnetycznym Ziemi, wzmacniając zorzę. Nawet przy umiarkowanym Kp utrzymujące się ujemne Bz na poziomie -10 lub niżej daje wzmocnione pokazy. Obserwuj dane w czasie rzeczywistym z satelity NOAA DSCOVR, by śledzić wartości Bz.Która aplikacja do zorzy jest najdokładniejsza dla Islandii?
SpaceWeatherLive (aplikacja i strona) agreguje dane NOAA w czasie rzeczywistym i wysyła powiadomienia push, gdy Kp przekroczy wybrany przez ciebie próg. Islandzki Instytut Meteorologiczny (vedur.is) ma najdokładniejszy model zachmurzenia dla Islandii. Korzystanie z obu naraz pokrywa wszystkie potrzebne zmienne.Dlaczego prognoza zorzy pokazuje Kp 5, a ja nic nie widzę?
Zachmurzenie to najczęstszy powód. Nawet 30% chmur zasłania zorzę za nimi — nic nie widzisz. Zanieczyszczenie świetlne tłumi słabe zorze. Stanie w złym kierunku (zorza może być na północy, a ty patrzysz na południe). Czas też może być nietrafiony: wartości Kp wahają się, a 3-godzinna średnia Kp 5 może zawierać 90 spokojnych minut.Na ile dni naprzód można ufać prognozom zorzy?
Prognoza w czasie rzeczywistym na 1–3 godziny jest wiarygodna. Prognoza 3-dniowa opiera się na wietrze słonecznym mierzonym w punkcie Lagrange'a L1 (1,5 miliona km od Ziemi), docierającym w ciągu 15–60 minut — daje to dość dokładne prognozy na tę samą noc. Przewidywania na 1–3 dni oparte na rozbłyskach słonecznych mają charakter orientacyjny: mówią, czy warunki mogą być dobre, a nie że na pewno będą.Co pokazuje mapa owalu zorzy?
Mapa owalu pokazuje przewidywany zasięg pasa zorzy przy danym poziomie Kp. Przy niskich wartościach Kp owal znajduje się tylko nad regionami polarnymi (Svalbard, północna Norwegia). Wraz ze wzrostem Kp owal rozszerza się na południe. Islandia znajduje się w obrębie owalu przy Kp 2–3 w większości modeli. Przy Kp 7+ owal może sięgać Szkocji, Niemiec i północnych Stanów Zjednoczonych.
